افغانستان: نگاهی از درون

افغانستان نگاهی از درونبیش از سه دهه است که ما و مهاجران افغان در کنار هم زیسته‌ و شریک غم و شادی هم بوده‌ایم . افغانستان برای ما ایرانیان صرفاً یک کشور همسایه نیست، بلکه برادر ماست. لذا شناخت آن نه شناختی از سر حساب‌گری که اطلاع از حال یک برادر است و حالا که افغانستان با گام‌های بلند و پرشتاب ، مسیر توسعه و پیشرفت را طی می‌کند، اهمیت این شناخت، دو چندان می‌شود. در این راستا و به مناسبت سالروز استقلال افغانستان نشستی با عنوان «افغانستان : نگاهی از درون » در خانه اندیشمندان علوم انسانی برگزار شد که در پی می خوانید:
محمد غنچه سفیدی: نشست « افغانستان: نگاهی از درون» در چهارشنبه هفته گذشته ۱۴مرداد۱۳۹۴ در محل خانه اندیشمندان علوم انسانی برگزار شد . در این نشست دکتر نصیر احمد نور سفیر و نماینده فوق العاده افغانستان در ایران، دکتر مجتبی مقصودی عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز و همچنین دکتر محمد کاظم سجاد پور عضو هیات علمی دانشکده روابط بین الملل به ایراد سخنرانی پرداختند.
دکتر سجادپور در ابتدای سخن بر اهمیت شناخت مسایل منطقه به ویژه مسایل افغانستان تأکید کردند و شناخت مسایل افغانستان را یکی از محورهای اساسی مطالعاتی برای دانشجویان و پژوهشگران سیاسی برشمردند. ایشان با بیان این مطلب که شناخت افغانستان می تواند ریشه شناختی خوبی برای عملکرد بازیگران صحنه بین الملل باشد و افغانستان به دلیل ویژگی های تاریخی و تمدنی عمیق یک مورد بکر برای مطالعات سیاسی است ادامه دادند، بسیاری از مسایل و مصداق‌های علوم سیاسی را می توان در این کشور مشاهده کرد. اول از منظر جامعه شناسی سیاسی مصداق هایی همچون تحولات داخلی، تقابل سنت و مدرنیته، حضور اقوام مختلف،روندهای دولت سازی، کودتاها و مهاجرت. دوم از منظر تحولات روابط بین الملل از این نظر که افغانستان یک کشور محاط است و از طرفی صحنه منازعات بازیگران مهم روابط بین الملل است.
دکتر مقصودی که برای یک پروژه پژوهشی به مدت یک ماه به افغانستان سفر کرده بودند از دست آوردها و مطالعات خود گزارش دادند. وی در ابتدا به بیان ویژگی‌های افغانستان پرداختند. ایشان افغانستان را یک کشور درحال توسعه با ظرفیت های فراوان خواندند که به خاطر ویژگی‌هایی همچون تنوع قومی، ویژگی‌های جغرافیایی و منابع انسانی از دید جامعه شناسی سیاسی بسیار حائز اهمیت.
این پژوهشگر دربیان ویژگی های جمعیتی افغانستان به تشریح کمیت و کیفیت جمعیت‌ها و قومیت‌های افغانستان اشاره کردن: جمعیت حدوداً ۴۵ درصدی پشتون‌ها که عموماً سنی و حنفی مذهب هستند و یا تاجیک‌ها که جمعیت ۳۰ درصدی این کشور را تشکیل می دهند و عموماً در شمال افغانستان ساکن هستند و از نظر اشتغال بیشتر در دستگاه حکومتی و دولتی نقش پذیرفته‌اند و نسبتاً از تحصیلات بیشتری برخوردار هستند. هزاره‌ها، بلوچ‌ها، ازبک‌ها و ترکمن‌ها از دیگر اقوام مهم این کشور هستند.
در ادامه دکتر مقصودی به بیان ویژگی‌های اقتصادی و اجتماعی این کشور دوست و همسایه پرداختند و گسترش نهادهای مدنی، بهبودی قابل توجه وضعیت اطلاعاتی-مخابراتی،کاهش نسبی فقر و وضعیت بهداشت و درمان را از موفقت‌های کشور افغانستان به ویژه در سیزده سال اخیر بیان کردند. ایشان یکی از معضلات مهم افغانستان را که حتی از دید پژوهشگران خارجی نیز بسیار مورد مطالعه قرار گرفته عدم کنترل منابع آبی به ویژه وضعیت رودخانه ها و آب‌های جاری بیان کردند که این مساله در آینده نقش بسیار حیاتی برای این کشور در معادلات آب رقم خواهد زد. لزوم همکاری هرچه بیشتر اقتصادی، سیاسی و فرهنگی و وجود پتانسیل‌های قوی در این موارد از دیگر محورهای بحث ایشان بود. فعال بودن تجار ما و حضور پر رنگ کالاهای ایرانی در افغانستان از مصداق‌های همکاری متقابل در حوزه اقتصادی معرفی شدند که البته در سال‌های گذشته به دلیل ضعف ایران در این زمینه، قسمت مهمی از بازار کالا به تصاحب تجار چینی درآمده است. دکتر مقصودی ابراز امیدواری کردند که با نگاه مثبت افغان‌ها توان بالایی برای همکاری‌های زیربنایی در آینده وجود دارد که این مساله به دلیل سرخوردگی‌های اقتصادی از طرف غربی ها و ساختار تاریخی کمک پذیر افغانستان می‌باشد. وی در تشریح وضعیت کار در افغانستان وجود بازار کار بیشتری را در زمینه‌های نگهبانی از مراکز مهم سیاسی و امنیتی و ایضاً بخش آموزشی و دانشگاهی قایل شدند.
دکتر مقصودی در بررسی ویژگی‌های فرهنگی و علمی افغانستان، خون گرمی و مهمان نوازی را از ویژگی‌های شاخص مردم این کشور همسایه بیان کردند و ضمن اشاره به خلاء علمی شدید به بررسی وضعیت‌های دانشگاه‌ها و مراکز آمزوش عالی این کشور پرداختند. ایشان ادامه دادند که جامعه آکادمیک افغانستان ایران را به دلیل ویژگی‌های بسیار مشترک الگوی توسعه خود می‌دانند تا جایی که آثار دکتر سریع القلم را به عنوان کتب مرجع این بحث می پندارند.
ایشان بحث خود را این چنین ادامه دادند که وجود ناامنی‌های سیاسی و نظامی در نتیجه درگیری‌های قومی و داخلی و فرامرزی باعث به وجود آمدن مشکلات عدیده‌ای برای حفظ صلح و ثبات در این کشور شده است. دوگانگی احساسی از حضور بیگانگان یکی دیگر از عوامل تشدید این وضع شده است. اما می توان ابراز امیدواری کرد که با همکاری‌های گسترده منطقه‌ای و به خصوص ایران شاهد امنیت بیشتر در افغانستان و در پی آن منطقه خاورمیانه باشیم. در این مورد می توان به پیام رهبر جمهوری اسلامی ایران برای تحصیل رایگان اتباع خارجی اشاره کرد که این مورد بسیار مورد رضایت برادران افغان
ما واقع شد.
درنهایت دکتر مقصودی همکاری‌های گسترده علمی پژوهشی از طریق دانشگاه‌ها، ارسال کتب و جذب دانشجویان افغان در مقاطع مختلف را از راهکارهای مفید در این زمینه بازشمردند.
سفیر فوق العاده افغانستان در ایران در ابتدای سخن خود با تأکید بر روح یگانگی و وحدت با کشور ایران و ضمن بیان ویژگی‌های مشترک تمدنی و ژئوپلیتیک ایران و افغانستان به توصیف روحیه استعمار ستیزی مردم افغان
پرداختند.
ایشان اذعان داشتند که افغانستان عرصه تسویه حساب‌های ابرقدرت ها و حیات خلوت آن‌ها در منطقه خاورمیانه نیست و تمام تعاملات با این کشور باید بر منطق صداقت و منافع مشترک استوار باشد.
دکتر احمد نور مردم افغان را مردمی وطن دوست نامیدند که طی سی سال مجاهدت خود برای حفظ سرحدات کشورشان تا پای جان و با دست خالی و در جنگ‌های کاملاً نابرابر در مقابل حملات گوناگون شوروی، انگلستان و بعداً طالبان مقاوت کردند.
ایشان ریشه مشکل مهاجرت را از زمان حمله شوروی‌ها دانستد و افزودند مردم افغان هر زمان که شاهد بهبود وضعیت امنیت در کشور بودیم،با بازگشت میلیونی به وطن خود حس وطن دوستی خود را به جهانیان ثابت کردند. در ادامه این سفیر به وضعیت فعلی افغانستان در مقابل گروه‌های افراطی و ترورسیم اشاره کردند و خاطر نشان کردند هدف این گروه‌ها افغانستان نیست کما این که هدف شوروی‌ها فراتر از افغانستان بود لذا کشورهای همسایه و منطقه نباید نسبت به تحولات و اوضاع افغانستان بی تفاوت باشند. درآخر وی با تبریک به نتیجه رسیدن مذاکرات هسته‌ای ایران ابراز امیدواری کردند که شاهد گسترش هرچه بیشتر روابط دو کشور طی سال های جاری
باشیم.

  • این مطلب در روزنامه ستاره صبح در تاریخ ۱۷ مرداد ۱۳۹۴ چاپ شد: لینک مطلب
من یه طراح سایت و کارشناس S.E.O هستم که عاشق دنبال کردن اخبار و پیشرفت دنیای دیجیتالم. طراح و مشاور دیجیتال مارکتینگ چند شرکت ایرانی هستم و با دوستانم گروه سما فناوران سارینا رو مدیریت می کنم. خوشحال میشم با هم دانسته هامون رو قسمت کنیم. منتظر آشنایی بیشتر با شما هستم …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *